Οι ακόλουθες 20 προτάσεις βιβλίων για τη φιλοσοφική διάσταση και πραγματεία των Μαθηματικών είναι αποτέλεσμα αιτήματος μαθητών Β΄ Λυκείου από προηγούμενα σχολικά έτη, οι οποίες χρησιμοποιήθηκαν κατά καιρούς και δοκιμάζονται και εφέτος.

ΒΙΒΛΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ & ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

1) Δοξιάδης Απόστολος : Ο θείος Πέτρος και η εικασία του Γκόλντμπαχ, εκδ. Καστανιώτης (Το πρώτο «μαθηματικό» μυθιστόρημα. Ένας νέος με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα μαθηματικά , που κατά καιρούς αναρωτιέται αν πρέπει να γίνει μαθηματικός, αφηγείται τη ζωή του θείου του που αφιερώθηκε στην απόδειξη της Εικασίας του Γκόλντμπαχ. Το έργο βοηθά τον αναγνώστη να γνωρίσει μερικούς από τους κορυφαίους μαθηματικούς του εικοστού αιώνα και να κατανοήσει την ανθρώπινη πλευρά τους. Ακόμα τον εισάγει με ήπιο, μη τεχνικό τρόπο σε βασικές μαθηματικές έννοιες όπως η αξιωματική μέθοδος, η εικασία και η απόδειξη.)

2) Berlinski David: Ο Βασιλιάς του Άπειρου Χώρου, εκδ. Τραυλός (Ύμνος στη σκέψη του Ευκλείδη)

3) Λίβιο Μάριο: Η εξίσωση που δεν μπορούσε να λυθεί, εκδ. Ενάλιος (Τι κοινό μπορεί να έχουν οι συνθέσεις του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ, ο κύβος του Ρούμπικ, ο τρόπος με τον οποίο διαλέγουμε το ταίρι μας και η φυσική των υποατομικών σωματιδίων; Μα όλα αυτά κυβερνώνται από τους νόμους της Συμμετρίας, που με απίστευτη κομψότητα ενώνει τις επιστημονικές και καλλιτεχνικές αρχές σε ένα όλον. Ωστόσο η μαθηματική γλώσσα της συμμετρίας, γνωστή και ως θεωρία των συνόλων, δεν αναδύεται από τη μελέτη της συμμετρίας, αλλά «από μια εξίσωση που δεν μπορούσε να λυθεί»! Εμπνευσμένο βιβλίο, γοητευτικό σαν απλό μυθιστόρημα, από τον διάσημο αστρονόμο Μάριο Λίβιο.)

4) Λύκος Ανδρέας: Αναμνήσεις Συμμετρίας, εκδ. Γαβριηλίδης (Βασικοί ήρωες, αυτού του επιστολογραφικού μυθιστορήματος με τις αφηγήσεις των ηρώων, είναι η Ραφαέλα, φοιτήτρια Ιστορίας της Τέχνης, και ο Θωμάς, διδακτορικός φοιτητής μαθηματικών οι οποίοι παρατηρούν, ο ένας στη Ρώμη και ο άλλος στη Χάγη, το ίδιο έργο του χαράκτη Μ.Κ. Έσερ, την περίφημη λιθογραφία «Πινακοθήκη». Ο πίνακας που κοιτούν γοητευμένοι οι δύο ήρωες σε διαφορετικές τοποθεσίες, αποτελεί και το όχημα που θα τους μεταφέρει, με απρόβλεπτο τρόπο, στο Ατράνι, τη μικρή ιταλική πόλη που έχει απεικονίσει πολλές φορές ο Έσερ στα χαρακτικά του.

5) Ekeland, Ivar: Το σπασμένο ζάρι, εκδ. Δίαυλος (Μια αναφορά στην τύχη και στις σχέσεις της επιστήμης με το τυχαίο. Ο συγγραφέας είναι επιστήμονας που χρησιμοποιεί «εύκολα» Μαθηματικά του Λυκείου.)

6) Ferguson Kitty: Η μουσική του Πυθαγόρα, εκδ. Τραυλός (Ο Πυθαγόρας είναι γνωστός για το Πυθαγόρειο Θεώρημα – ωστόσο, ο ίδιος και οι ιδέες του συνιστούν -για τις θετικές επιστήμες και τη Φιλοσοφία- κάτι πολύ πιο σημαντικό…)

7) Kaplan, Robert M.: Το υπαρκτό τίποτα, εκδ. Αλεξάνδρεια (Γιατί υπάρχει κάτι αντί για τίποτα; Ιστορία του μηδενός.)

8) Ντενί Γκετζ:  Το θεώρημα του παπαγάλου, εκδ. Κέδρος (Ποια θεωρήματα πρέπει να χρησιμοποιήσεις για να επιλύσεις τις ανεξιχνίαστες υποθέσεις της καθημερινής ζωής; Πόση λογοτεχνία μπορεί να χωρέσει σε μια εξίσωση;)

9) Jean Pierre Luminet, Η ράβδος του Ευκλείδη, εκδ. Λιβάνης (642 μ.Χ. Ένας Άραβας στρατηγός έχει εντολή να κάψει τη βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας. Τρία πρόσωπα, ο φιλόσοφος Ιωάννης ο Φιλόπονος, η μαθηματικός Υπατία και ο Εβραίος γιατρός Ραζής προσπαθούν να τον μεταπείσουν, παρουσιάζοντάς του τη ζωή και το έργο των Μαθηματικών που έζησαν και εργάστηκαν εκεί.

10) Μαρτίνες Γκιγέρμο: Η ακολουθία της Οξφόρδης, εκδ. Πατάκης  (Ο συνδυασμός της οξφορδιανής πανεπιστημιακής ατμόσφαιρας με τη στερεή λογική των μαθηματικών και την προσπάθεια εξιχνίασης μιας σειράς φόνων είναι πραγματικά εκρηκτικός…)

philosophy-mathematics

11) Olsen Scott: Η χρυσή τομή – Το μεγαλύτερο μυστικό της φύσης, εκδ. Αλεξάνδρεια (Ποιο ήταν το  μυστικό που γνώριζαν ο Λεονάρντο ντα Βίντσι, ο Κέπλερ, ο Πλάτωνας και οι αρχαίοι μάγοι; Γιατί δεν τους επιτρεπόταν να το αποκαλύψουν; Είναι δυνατόν να υπάρχει ένα κλειδί της φύσης και της ίδιας της ζωής; Περίφημος ανιχνευτής των θείων αναλογιών, ο καθηγητής φιλοσοφίας Σκοτ Όλσεν ξετυλίγει εδώ ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια όλων των εποχών: τη χρυσή τομή, μια αναλογία της οποίας ενστικτωδώς αναγνωρίζουμε το κάλλος κι έναν κώδικα που φαίνεται να διατρέχει απ’ άκρη σ’ άκρη τη φύση και τον πολιτισμό: από το νερό, το DNA, τις αναλογίες των ψαριών ή των πεταλούδων και τον αριθμό των δοντιών μας μέχρι την τέχνη, τη μουσική, την αρχιτεκτονική, τη φιλοσοφία και τα μαθηματικά.)

12) Du Sautoy Marcus:  Η μουσική των πρώτων αριθμών, εκδ. Τραυλός  (Στο σχολείο μάθαμε ότι πρώτος αριθμός είναι εκείνος που διαιρείται μόνο με τη μονάδα και με τον ίδιο του τον εαυτό. Εκείνο που δεν μάθαμε είναι ότι οι πρώτοι αριθμοί, ταυτίζονται με το πιο βασανιστικό μυστήριο που προσπαθεί να εξιχνιάσει η ανθρώπινη γνώση. Μια  αυθεντική μαθηματική περιπέτεια που αφηγείται την εκστρατεία για την ανακάλυψη του ιερού δισκοπότηρου των Μαθηματικών.)

13) Stewart Ian: Φλάτερλαντ –Η περιπέτεια των πολλών διαστάσεων, εκδ. Τραυλός (Μια έφηβη που ζει στον κόσμο των δύο διαστάσεων ανακαλύπτει τον τρόπο να επισκεφθεί τον τρισδιάστατο κόσμο και στη συνέχεια τους κόσμους των ν διαστάσεων, των κλασματικών διαστάσεων κ.λπ.)

14) Stewart Ian: Τα Μαθηματικά της ζωής-Ξεκλειδώνοντας τα μυστικά της ύπαρξης , εκδ. Τραυλός  (Τι σχέση μπορεί να έχουν τα μαθηματικά, η γλώσσα της καθαρής αφαίρεσης με τη βιολογία, τη γλώσσα της ζωής και των πολύπλοκων οργανικών μορφών 😉

15) Stein James: Πώς τα μαθηματικά εξηγούν τον κόσμο, εκδ. Αβγό (Η κβαντική μηχανική, ο χωρόχρονος, η θεωρία του χάους και η λειτουργία των πολύπλοκων συστημάτων, καθώς και το ανέφικτο της «τέλειας» δημοκρατίας είναι όλα εδώ. Όπως είναι, επίσης, ο καλύτερος τρόπος για να σχεδιάσει ένας πωλητής το ταξίδι του, γιατί οποιαδήποτε σκέψη κι αν κάνετε εμπεριέχεται στον αριθμό π, και γιατί τα συνεργεία δεν μπορούν ποτέ να επισκευάσουν το αυτοκίνητό σας τη μέρα που σας το υποσχέθηκαν.)

16) Τζορντάνο Πάολο: Η μοναξιά των πρώτων αριθμών, εκδ. Ωκεανίδα  (Η Αλίτσε και ο Ματία βιώνουν στην παιδική τους ηλικία ο καθένας τη δική του τραυματική εμπειρία . Μεγαλώνοντας ανακαλύπτουν πως είναι τόσο στενά δεμένοι και ταυτόχρονα τόσο  απόμακροι. Όπως αυτοί οι ξεχωριστοί αριθμοί που οι μαθηματικοί τους ονομάζουν δίδυμους πρώτους: δύο πρώτοι αριθμοί που χωρίζονται μόνο από ένα νούμερο, αρκετά κοντινοί αλλά χωρίς ν’ αγγίζει ποτέ ο ένας τον άλλον. Ένα μυθιστόρημα με ήρωες δυο νέα παιδιά που το καθένα αναγνώρισε στο άλλο τη μοναξιά του, ένα βιβλίο μαθηματικής ευαισθησίας , όπου η τέχνη των αριθμών και η αριθμητική του λόγου και των συναισθημάτων συναντιούνται με συγκλονιστικό και βαθιά ανθρώπινο τρόπο.)

17) Τσιτσώνη Στάμου: Χωρίς Απόδειξη, εκδ. Κριτική (Δώδεκα ιστορίες με μαθηματικό θέμα εξάπτουν τη φαντασία και αποδεικνύουν ότι η επιστήμη μπορεί να γίνει πολύτιμη πηγή έμπνευσης για τη λογοτεχνία. Τα διηγήματα ισορροπούν ανάμεσα στο πραγματικό και το φανταστικό, στον σαρκασμό και το χιούμορ, στο παράδοξο και τη λογική, στο σχόλιο και την αυστηρή πληροφόρηση.)

18) Vogel, Thomas Το τελευταίο παραμύθι του Μιγκέλ Τόρρες ντα Σίλβα, εκδ. Κριτική (Ο εγγονός ενός διάσημου παραμυθά, σπουδάζει σύμφωνα με την επιθυμία του παππού του Μαθηματικά και μέσα απ’ αυτά προσπαθεί να βρει το τέλος της τελευταίας ιστορίας που άφησε ημιτελή ο παππούς του πριν πεθάνει.)

19) Φραμπέτι Κάρλο: Το βιβλίο κόλαση, εκδ. Όπερα (Ένας διανοούμενος βρίσκεται παγιδευμένος στην κόλαση που είναι μια βιβλιοθήκη. Για να γλιτώσει πρέπει να πετύχει στις δοκιμασίες που του επιβάλλει ο φύλακας – διάβολός του. Για να τα καταφέρει επιστρατεύει τα Μαθηματικά.)

20) Zebrowski Ernest:  Ιστορία του κύκλου, εκδ. Κέδρος  (Δοκιμάστε να βρείτε στη φύση έναν πραγματικό κύκλο. Είναι αδύνατον, ακόμη και αν σκεφτεί κανείς την πανσέληνο. Το ίδιο ισχύει για τα τεχνουργήματα του ανθρώπινου πολιτισμού, ένα λάστιχο αυτοκινήτου για παράδειγμα. Ο πραγματικός κύκλος είναι αποκύημα της ανθρώπινης φαντασίας. Ο Ernest Zebrowski δεν απευθύνεται σε ειδικούς, αλλά στο ευρύτερο κοινό, καλώντας μας να εξετάσουμε τη σχέση της μαθηματικής λογικής και του φυσικού σύμπαντος. Χρησιμοποιώντας ως υπόδειγμα τον κύκλο, διερευνά μερικά από τα θαύματα της αρχαίας και της σύγχρονης μηχανικής. Εξετάζει αρχές της αρχιτεκτονικής και της τέχνης, θέτει ερωτήματα γεωγραφίας και αστρονομίας. Στην ουσία επιχειρεί να φωτίσει ένα γοητευτικό αίνιγμα: πώς γίνεται και τα φυσικά φαινόμενα λειτουργούν με τρόπους που μας επιτρέπουν να συνδέσουμε το παρελθόν με το μέλλον;)

philosophy-and-mathematics-1

Advertisements